(Continued from page 433.)
AM BIOBULL AMHAIN RIAGHAILT A’ CHREIDIMH.
C. 96.—Air dhunnn anis béul-eachdraidh agus an teagasg de’n goirear neo-mhearáchdas eaglais na Ròimh àicheadh, ciod i riaghailt a’ chreidimh?—F.—Freagraidh mì a’ cheist so an am briathraibh Chillinguort, “Is è am Biobull agus am Biobull amhàin, creidimh nam Pròtastanach.”
C. 97.—Ach nach robh lagh sgriobhte ànn roimh làithean Mhaois?—F.—Cha robh, agus an long sin, thruail gach feòil a sligh, air an talamh.—Gen. vi. 12. A bhàrr air sin, bha aois gach aoin de na Prìomh-aithrichean cho fad air an talamh, agus riaghailtean a’ chreidimh cho tearc anns na làithibh sin, ‘us nach robh féum cho mòr air focal sgriobhte, ‘s a tha air anis.[^1]
C. 98.—Nach ‘eil Pàpanaich ag ràdh nach urrainnear atharrachadh na Sàbaid o’n t-seachdamh gus a’ cheud là de’n t-seachduin, agus baisteadh naoidhean a dhearbhadh leis an Sgriobtuir, agus air an aobhar sin, nach riaghailt iomlan am Biobull?—F.—Tha iad; ach is mearachdach a ràdh nach urrainnear na nithe sin a dhearbhadh leis an Sgriobtuir. (1) Tha è soilleir gu’n robh sàbaid nan Iudhach air a cur air chùl.[^2] (2) Tha è dearbhta gu’n robh an cheud là de ‘n t-seachduin air a choimhead, mar shàbaid, leis na h-Abstoil.[^3] (3) Arist, tha è soilleir gu’m bheil baisteadh naoidhean, laghail; oir bha teaghlaichean iomlan air am baisteadh, agus cha n’eil còir againn a ràdh gu’n robh an t-òrdugh so air a dhiùltadh do chloinn nan teaghlaichean sin.[^4] (4) Thatar a’ labhairt ri cloinn mar mhuintir bhaiste ‘measg nan Ephésianach.[^5] (5) Bha an Timchioll-ghearradh air a fhrithealadh do naoidhean-aibh agus o’na bha è air òrduchadh leis an lagh, gu’m biodh naoidheanan air an gabhail astigh do’n eaglais Iudhaich tre òrdugh an Timchioll-ghearraidh, mar sin, féumaidh sinn a chreidsinn gu’m b’e rùn Chriosd, gu’m biodh naoidheanan air an gabhail astigh do’n eaglais Chriosdail, tre òrdugh a’ Bhaistidh a tha nis air a chur an àit an Timchioll-ghearraidh.[^6] (6) Cha n’eil ùghdarras againn naoidheanan a chumail amach, mur urrainnear a dhearbhaidh gu’n d’aithean Criosd le lagh suidhichte, soilleir, an t-òrdugh so a chumail uatha. (7) Cha n’eil è onorach do na Pàpanaich a ràdh nach urrainnear baisteadh naoidhean a dhearbhadh o’n Sgriobtuir, agus iad-féin a’ gabhail an Sgriobtuir, anns a’ Chòrr-sgriobhadh (Appendix), a ta air a chur ris a’ Bhlobull aca féin (Douay Bible), mar dearbhadh air baisteadh naoidhean.[^7]
C. 99.—Ciamar a dhearbbhas tu gu’m b’è an lagh sgriobhte ‘bu riaghailt do’n eaglais ann an làithibh Mhaois?—F.—Le caochladh earrannaibh a ta, mar-an-céudna, a’ nochdadh cionnus is còir do lagh Dhia a bhi air a theagasg, agus air a choimhead ann ar là féin.[^8]
C. 100.—Dearbh gu’n do ghabh Criosd an Sgriobtuir mar riaghailt a’ chreidimh.—F.—Thilg è Sàtan air ais le ràdh, “Tha sgriobhta.”[^9] Thubhàirt è gur ànn an lorg an aineolaís air an Sgriobtuir a bha mearachd nan Sadusach.[^10] Labhair è do ghnàth mu Mhaois agus na fàidhean, mar fhiànuissean a ta ‘foillseachadh firinn Dhé, ach cha dubhàirt è guth riamh mu na leabhraichean de’n goirear na h-Apocripha;[^11] leabhraichean a tha Eaglais na Ròimh a’ meas co-ionann ris a’ Bhìobull.—(Faic Apocripha,—IUCHAIR.)
C. 101.—Carson a tha thu ‘diùltadh nan leabraichean sin de’n goirear na h-Apocripha?—F.—(1) Do bhrigh nach robh iad air an gabhail leis na h-Iudhaich, mar leabhraichean naomha; agus tha an sluagh sin ‘n an làn ùghdarras air a’ chùis; oir, “is ann riutha-san a dh’-earbadh briathran Dhé.” Ròm. iii. 2. (2) Do bhrigh nach ‘eil Criosd agus a chuid Abstol ag ràdh fòcaill idir mu na h-Apocripha. (3) Do bhrigh gu’n robh iad air an diùltadh leis na priomh eaglaisean Criosdail. (4) Do bhrigh gu’m bheil dearbhadh anns na leabhraichean sin féin nach ‘eil iad air an deachdadh leis an Spiorad Naomh. Tha coslas molaiddh air féin-mhortadh anns an aon diubh do’n ainm dara Maccabées xiv. 41, 42, agus tha an sgriobhadair an sin, a’ gabhail a leisgeil féin airson mhearachdan, 2 Maccab. xv. 39.
C. 102.—An urrainn thu ‘dhearbbhadh gu’n do labhair na h-Abstoil o ‘n Sgriobtuir agus gu’n do theagaig iad gur leòr è?—F.—Is urrainn mi. B’ è an Sgriobtuir an stèidh air an robh uile theagag, agus uile shearmonachadh nan Abstol, air a shuidh-eachadh.[^12]
C. 103.—Nach ‘eil na Pàpanaich a’ gabhail nam briathran a ta ann an dara Litir Pheadair iii. 16, gu dhearbhadh gu’m bheil an Sgriobtuir do-thuigsinn, no ro chruaidh ri ‘thuigsinn ?[^13]
F.—Tha iad; ach tha an rànn sin a’ diteadh an teagaig aca-féin. (1) Tha è soilleir gu’n robh na Sgriobtuirean ann an làmhan an t-sluaigh, oir mur bitheadh, cha b’urrainn iad “am fiaradh.” (2) Cha n’eil an t-Abstol ag àithneadh dhoibh sgor de bhi ‘leughadh a’ Bhìobuill, ni a dheanadh è, na’n robh è de bharail nam Pàpanach. (3) Tha è soilleir nach robh mineachadh neo-mhearachdach an Sgriobtuir ànn, na’m biodh, dh’earalaicheadh è do’n t-sluagh an aire thoirt dà. (4) Cha b’ iad “an dream neo-fhòghlumta, agus neo-sheasmhach,” sluagh neo-fhòghlumta anns an t-saoghail so, oir ‘s an t-seadh so, bu daoine neo-fhòghlumta agus aineolach na h-Abstoil féin.[^14] (5) Is ann a bha an t-Abstol, an àit a bhi ‘bacadh do ‘n t-sluagh a bhi ‘leughadh nan Sgriobtuir, ‘g an earalachadh gu “fàs ann an gràs,” &c.; agus a chum am fàs sin a chur air aghaidh, tha è ag ràdh riu, “Mar naoideanan air an ùr-bhreith, larraibh bainne fior-ghlan an fhocail, chum gu’m fàs sibh leis.”—1 Pead. ii. 2.
C. 104.—Ach ciod bu riaghailt mu’n robh an Tiomnadh Nuadh air a sgriobhadh?—F.—An Seànn Tiomnadh, agus an-deigh teachd Chriosd, teagasg Chriosd féin agus nan Abstol.
C. 105.—Ciamar anis a chithear gur i a’ cheart riaghailt a ta againn-féin, a bha aig na Criosduidhean ann an làithibh nan Abstol?—F.—Bha aca-san an Seànn Tiomnadh agus beul-theagag nan Abstol. Tha againn-ne an Seànn Tiomnadh agus dearbh theagag nan Abstol, air an cur ann an sgriobhadh.
C. 106.—Ciamar a chithear gur éiginn gur è am Biobull amhàin an aon riaghailt?—F.—A chionn gur è am Biobull amhàin an t-aon leabhar a ta air a dheachdadh le Spiorad Dhia. Tha gach leabhar eile bho dhaoine. Air an aobhar sin, is è am Biobull an aon riaghailt a ta o Dhia.
C. 107.—Am bheil Eaglais na Ròimh an aghaidh a bhi ‘saorsgaoileadh an Sgriobtuir ameasg an t-sluagh?—F.—Thà i; tha i gu soilleir ag àithnheadh, anns a’ cheathramh riaghailt a ta ann an Clàr (Index) Comhairle Thrent, nach faod aon neach gabhail air-féin na Sgriobtuirean a léughadh, gun òrdugh sgriobhte bho’n t-sagart.
C. 108.—Ciod am peanas a nithear air an neach a bhriseas an riaghailt so?—F.—Tha è air àithnheadh do’n t-sagart maithneasas a chumail o’n chiontach sin, nì a ta ‘tighinn gu bhi cho cruaidh riscaoin-eaglais, no ‘bhi air a chur amach á comunn nan Criosd-uidhean.
C. 109.—Ach nach ann amhàin an aghaidh a bhi ‘léughadh Biobull nam Pròtastanach a tha an riaghailt so?—F.—Cha n-ann; tha i ag ainmeachadh eadar-theangachaidh Chaitligich, no am Biobull mar tha è eadar-theangaichte le eaglais na Ròimh.
C. 110.—Ciamar, matà, ‘tha na Biobuill aca-féin (Douay Bibles), air uairibh, air an cur ann am bùthaibh nam Pàpanach, gu bhi air an reic?—F.—Do bhrìgh, mar tha Dens, Pàpanach ainmeil, ag ràdh, nach ‘eil an riaghailt air a coimhead cho teann, ann an dùthchaibh Pròtastanach, ach cha n’eil teagamh nach ann air sgàth seallaidd amhàin a tha na Biobuill air an nochdadh anns na bùthaibh aca.
C. 111.—Am bheil riaghailtean eile aca, a tha ‘toirmeasg a bhi ‘sgaoileadh nan Sgriobtuirean ameasg an t-sluagh?—F.—Thà; achdan nam Páp, agus Comhairle Thoulose.
C. 112.—Dearbh gur i còir phriseil nan uile dhaoine na Sgriobtuirean a léughadh?—F.—Tha na Sgriobtuirean air an cur a dh-ionnsuidh nan uile.—Isàiah i. 2; Ròm. i. 7; 1 Cor. i. 2. Tha briathran-toisich, no roì-ràdh na mòr chuid de Litrichibh nan Abstol, a’ dearbhadh so. Tha è air àithnheadh dhuinn na Sgriobtuirean a léughadh.[^15]—Deut. vi. 6-9; Iosua i. 8; Isàiah xxxiv. 6; Eòin v. 39; 1 Tes. v. 27; 1 Pead. ii. 2; Taisb. i. 1.
C. 113.—Am bheil è ceart a cheadachadh do shagartaibh Eaglais na Ròimh, an còir air a’ Bhiobull, a thoirt bho ‘n t-sluagh?—F.—Cha n’eil; bu cho maith a cheadachadh dhoibh solus na gréine, agus àile nan spéur, agus tiodhlacan lionmhor eile Dhia, a thoirt o dhuine, ri seasamh eadar è’s am Biobull. Is còir do gach neach Biobull a bhi aige, agus a bhi comasach a léughadh.—(Faic Laoidh II.)