(Air a leantainn).
Mu tha feum air Lighiche talmhaidh tha ni’s leoir aca ri ràdh. Innsidh iad dhuit cia cho caoimhneil ‘sa tha e na leigheasan, a rinn e, agus c’ait am bheil e ri fhaotainn. Ach biodh an t-anam an cunnart, agus tha iadsan nam balbhain.
An teid mi ni’s faide? Theid, tha aithrichean, is m’athraichean ann, air am bheil nàire naigheachd an leigheas fein innseadh de’n cloinn bhochd, am mic is an nigheanaibh dalla, a shealbhaich uathsan an eucail eagalach-ud. Tha truas aca riu; tha fios aca gu’n teid iad a dhith mar a tig iad gu Criosd, bithidh iad toilichte mu bhruidhneas am minsteir riu; ach cha’n urrainn dhoibh fein bruidhinn riu. Tha nàir’ orra bhi air an cluinntinn le’n teagh-laichibh fein, a labhairt ri Iosa. Eadhon nan tighibh fein cha’n ‘eil de mhisnich, aca an clann a ghairm mu’n cuairt dhoibh, a thuiteam air an gluinibh aig a chosaibh-san, a tabhairt buidheachais dha air son a thròcair, agus an sin eigheach “A Thighearna amhairc air a chloinn bhochd dhàll sin is leighis iad.”
Am bheil e na iognadh leinn gu’n cumadh Dia gairdeachas a shlàinte air ais bho na gealtairean so? Oh! biodh e na iongantas leinn gu’m bheil e’ cumail a chorruich air ais. Iosa bheannaichte, an do bhàsaich thu air mo shon-sa, is an e nach bi mise beò air do shon-sa?
An d’fhuing thu air mo shon-sa, is nach labhair mise air do shon-sa? Mar robh nàire ortsa dheth mo nàire-sa, am bi nàir’ ormsa dheth do ghloir-sa? Mu rinn mo pheacadh-sa air a’ leagadh ortsa thusa aig aon àm balbh, mar chaora an lathair an luchd-lomairt, nach dean do ghràsan-sa air an oibreachadh annam-sa, mo bhilean fhosgladh, chum is gu’n taisbein mo bheul do chliù, agus gu’n seinn mo theangaidh gu h-àrd air d’fhireantáchd (Sàlm li. 14, 15).
XII.
“Agus thug an slugh uile, ‘nuair a chunnaic e, cliù do Dhia.”
Tha aon ghàth soluis teachd gu bhi na reult air uchd mile de bhraonaibh druchd na maidne. Tha oran aon air a leantuin le co-sheirm mhorain. Tha gairdeachas Bhartimeuis air an t-slighe gu Jerusalem air a dheanamh mar ghàradh an Tighearna; tha aibhneas is aighir air am faotainn ann, le buidheachas is guth ciuil (Isaiah li. 3). Bho chionn ùine ghoirid, bha e mar ghleann Bàca, ‘se sin, gleann nan deoir, no na caoidh; ach a nis thainig e gu bhi na thobar làn aoibhneis (Salm lxxxiv. 6). ‘Nuair a thug Dia, Daibhidh a mach as an t-slochd uamhunn, is a’s a’ chlàbhar làthaich, agus a shuidhich e a chos air carraig, agus a shocruich e a cheumaibh, an sin chuir e òran nuadh na bheul eadhon moladh do ‘ar Dia. Agus ciod an sin? An do sguir an obair bheannaichte? Ni h-eadh ach chunnaic moran is bha eagal orra, agus chuir iad an earbsa ‘san Tighearna (Salm xl. 1-3).
Nach bu dhealaichte so bho chor Dhaibhidh air a bhiadhna bhrònuich ud dheth a bheatha, bliadhna ciont gun a bhi air aideachadh, is coguis a bha na codal. Cha robh e ‘san àm ud a tarruing uisge le aoibhneas a tobraichibh na sláinte. A là ‘sa dh’oidheche bha làmh Dhé tròm air agus bha a dhruichd air atharrachadh gu teas an t-sàmhraidh. Bha mèirg air tional air teudaibh a chlàrsaich, agus cha robh guth binn òrain maidne, agus feasgair air a chluinntinn ‘na lùchairt.
Agus ciod a dh’eirich as a so. Bha a’ chuis direach mar tha i nis. Tha an Criosduidh ciontach, na Chriosduidh tosdach, agus tha an Criosduidh tosdach neo-fheumail. Thug cionta a lùth as a theangaidh. Cha b’urrainn dha slighibh Dhé a theagasg do pheacaich, agus cha robh luchd-eusaontais tridsan mar mheadhon air an iompachadh (Salm li. 13-15).
Fadheoidh bhris guth Dhé an t-sàmchair chianail. Le ‘fhàidh, agus le a fhreasad (2 Sam. xii. 1-23) rinn e araoon a chronuchadh is a theagasg (Taisbean iii. 19), gus an d’thainig e air a ghlùinibh is a gul chum sa h-altarach, agus as do leag e oirre a spiorad briste, an iobairt sin tha a ghnàth taitneach, seadh a filleadh na h-uile iobairt eile innte (Salm li. 17). Anns a’ cheud sàlm deug thàr an dà fhichead, feudaidh tu aideachadh a leughadh; agus ann ‘san dara sàlm deug thar an f hichead eachdraidh na cuise gu h-iomlan fhaicinn — an tosdachd chiontach, an smachdachadh geur, an t-aideachadh onarach, am maitheanas saor, agus an taingealachd, a’ mhuinghin, is an t-aobhneas mòr. Ni mò tha e di-chuimhneachadh earbsa chur an ceill gu’n sruthadh an toradh cleachdail uath, eadhon trid a mhaitheanais agus an t-shònais a fhuair esan mar so, gu’m biodh misneach aig gach neach diadhaidh, feitheamh air an Tighearna anns an urnuigh Ebeneser! gu ruige s-chuidich an Tighearna leinn.
Biodh anamaibh gràsmhor, a thuit agus a bha air an togail suas, a pheacaich agus a fhuair maitheanas, a ghleachd gu cruaidh, agus a thug buaidh air an treorachadh a chum gràs an Fhir-saoraidh a dheanamh aithnichte gu sòluitme, agus aig àm freagarrach.
Tha Pol beannaichte ag ràdh gu’n robh e aig aon àm ‘na fhear labhairt toibheim, na fhear geur-leanmhuinn agus eucorach; ach bha gràs a Thighearna ro shaoibhir; agus is fior an ràdh e, agus airidh air gach aon chor gabhail ris, gu’n d’thainig Iosa Criosd do’n t-saoghal a thearnadh pheacach, dhe’n do mheas Pòl e fein an ceud fhear. Gidheadh air son so fhuair e trocair, chum ann-san air tùs gu’n taisbeineadh Iosa Criosd na h-uile fhad-fhoghidinn, air son eiseimpleir dhoibh-san a chreideadh ann a’s deigh sin chum na beatha maireannaich (1 Tim. i. 13-16).
Is e so aon chrioch mhòr air son aideachadh follaiseach a dheanamh air diadhachd. Tha sinn ag aideachadh Chriosd, chum is gu’m molamaid e do mhuinntir eile. Tha an eaglais na coinnleir oir, a chuir Criosd air ionad àrd, chum is gu’n d’thugadh e solus do shaoghal dorcha (Taisbean i. 20). ‘Nuair tha solus nuadh air a bheothachadh, an e nach iarr e a chrioch sin a choimhlionadh? Dh’àithn Criosd e, agus an urrainn dhuinne diultadh? Tha esan ga rùnachadh air son maise, is air son deadh ordugh, air son ‘ar n’urraim agus ‘ar dion; mar iul do’n mhuinntir chàillte, ‘na mhisneach dhoibhsan tha gealtach, ‘na fhanuis, is na chronuchadh do’n mhuinntir fheolmhor, air son comhfhurtachd do na creidmhich; is air son a ghloire fein.
Gidheadh na measamaid gu’m bheil ‘ar fiannuis-ne, ni’s luachmhoire, na oibreachadh gràsmhor-san. Mar robh am mor-shluagh air fhaicinn an ni a rinn Iosa, is beag sùim a chuireadh iad san ni a labhair Bartimeus. Bha an seinn-san ni bu bheothaile air son a sheinn-san; ach is ann mu dhèibhinn a mhiorthbhuil a sheinn iad. Dh’fleith iad a mhàin air son dearbhadh gu’n d’fhuair e a radharc, agus ‘nuair a fhuair iad sin na ghlaodh aoibhneach-san, shruth an eridheachan thairis. Agus mar so tha ‘ar n-aideachadh na ni gun diu, ach a mhàin mar tha e foillseachadh a mach cliù Chriosd. Tha eifeachd an aideachaidh ‘na fhirinn, mar ghloine tre’m bheil gràs is cumhachd Dhia dealrachadh a mach. Tha e toirt gloir do Dhia, mar tha e ‘na chomharadh soilleir, is mar sin na dhearbhadh air a ghràdh leighis, uile-chumhachdach.
Nach luachmhor is nach oideachail an eachdaraidh so gu h-iomlan, mu Bhartimeus? Dh’oibrich Iosa obair, leis ‘n do sgrios e aon do dh’oibrbh an diabhuil, agus leis an do shaor e duine truagh ò a dhaorsa, agus ò àmghar, agus leis an d’thug e mar sin glòir chum an Athar; agus tha sinn a nis ga fhaicinn gu ciuin ag imeachd air thoiseach air an t-sluagh mhòr, tha a lionadh an athair le’n iolach air son a ghnìomh ghràsmhoir ud.
Tha e nochdadh sùim obair air an talamh, agus a tais-beinadh roimh-laimh a dhuais ann an neamh.
Thainig e nuas ò neamh, cha’n ann a dheanamh a thoile fein, ach an Ti a chuir uaith e (Eoin vi. 38). B’e so a bhiadh—an ni a’s eugmhais nach b’urrainn dha a bhi beò (Eoin iv. 34). Cha d’iarr e a ghloir fein (Eoin viii. 50). Ghabh e nàdur an duine air son tri aobharan mòra—sgrios an diabhuil agus oibrìbh (Eabh ii. 14); tearnadh na muinntir chailte (Mata xviii. 11); agus a dh’fhoillseachadh Athair (Eoin i. 18). Ach b’e an aon ma dheireadh an àrd chrioch; a bha an dà chrioch eile a’ leantuiinn. Bha a bheatha gu h-iomlan, a bhàs gu h-iomlan a’ cur suas na h-urnuigh so. Athair glòraich d’ainm! Tha e fein cuir so an ceill mar sùim na h-obair a rinn e air an talamh. B’ann air an oidche a bhrathadh e. beagan laithibh a’s deigh dha imeachd le buaidh a Iericho. beagan uairean roimh a bhàs. Dh’amhaire e air ais gu soluimte air an tri bliadhna deug thar fichead dheth bheatha a chaidh seachad. Is fior gu’n robh iad air an còmhdach le nàire is masladh, ach dha thaobh fein, cha’n fhac e aon aobhar doilghios ann. Cha do mheasgaich aithreachas le a smuain-tibh uime so. ach an àite sin riarachadh suidichte dhuainn agus ard. Air a chuartachadh le fianuissean a thagh e, agus a bha nan luchd-taisbeinidh air eaglais, thog e a shuilean ri neamh, agus thubhairt e, ghloiraich mi thu air an talamh, chriochnaich mi an obair, a thug thu dhomh ri dheanamh (Eoin xvii. 5). Is ann air son so a shaothraich e, agus a dh’fhuilling e; is ann air son so, a shaor e, agus a sgrios e. Lion eud air son glòir Athar gu h-iomlan e, dh’ith e suas e, is gidheadh neartaich se e (Eoin iv. 44; Eoin ii. 17; Eoin xii. 27, 28). Agus is ann a mhàin ‘nuair bha a chrioch sin air a coimhlonadh, cho fad is bha sin comasach ‘na stàid irioslachaidh, a smuainich e mu ghloir fein, is a dh’iarr e bhi air aiseag ga h-ionnsuidh—a ghloir phearsanta, shiorruidh, neo-sgaraichte, mu’n do chuir e sgàil ‘nuair a dh’rioslaich se e fein. Agus a nis, Athair, tha e guidheadh, glòraich thusa mise maillle riut fein, leis a ghloir a bha agam mu’n robh an saoghal ann (Eoin xvii. 5). Oh! nach beachdaich sibh mar a chaith e a bheatha; air a coisrigeadh gu h-iomlan, ‘na gniomh aoraidh gu h-iomlan, na moladh gu h-iomlan, na h-aon tuseir òir lan de’n tuis bu diàdhaidh, a ghnàth a’ losgadh, agus a’ cur suas a neoil deàdh-fhàile chum neamh.
‘San àite mu dheireadh o’n t-slighe so gu Ierusalem tha ‘ar smuaintibh air an treorachadh air an aghaidh, agus an àirde far am bheil am feachd neamhaidh uil’ air fhaicinn, air an sgeadachadh ann an culaidhibh geala.
Tha Bartimeus an sin, Seadh, bha na h-uile neach de’n chuideachd do-aireamh ud aig aon àm na Bhartimeus bochd-dall, truagh, sgriosta, tràill an t-Satain gun chomas e fein fhuasgladh, a mhais air a milleadh, is na anam mallachte — gus an deachaidh Iosa seachad, chum truas a ghabhail dheth, is a leigheas. Agus tha mar so gach aon dhiubh na àm fein, na aobhar òrain is aoibhneis do chach uile.
Tha mòr-chuideachd nan deiscibul an sin. Cha’n ‘eil a nis trod no stri ‘nam measg. Tha iad gun smal gun phreasadh, no ni ‘sam bith dhiubh sin. Tha iad dealrach ann an solus Dhé, agus rinneadh iomlan iad ann an gràdh (Eph. v. 27). Tha iad uile air an sgeadachadh ann an culaidhibh geala naomhachd, agus fireantachd, is tha iad comasach air amharc, air gloir soluis na righ-chaitheach. Tha crùin air an cinn, is tha clàrsaichibh, is pailmean aca nan làmhaibh (1 Pead v. 4; Taisbean vii. 9; xiv. 2). Is e so cuideachd naomha an t-sluagh thaghta;—lan-chuideachd, is eaglais nan ceud-ghin (Eabh xii. 23). Tha cuideachd de aireamh de dh’ainglibh maillle riu mar an ceadna a’ deanamh aoibhneas ‘nan aoibhneas, ‘gan cuideachadh ann an moladh.
Agus tha Iosa ann an sin. Ciod a bhiodh so uile a’s eugmhais-san? Ni h-eadh ach a’s eugmhais-san, cha b’urrainn do na nithibh sin a bhith, bhiodh tosd air a’ cheol, agus rachadh an solus as. Thuiteadh an crùin bharr an cinn, agus dh’fhàsadh an t’òr dorcha (Tuireadh iv. 7). Chomhdaicheadh tosdachd, agus fuachd, agus bàs raonaibh nan neamh. Ach tha E fein an sin, ag imeachd air ceann na cuideachd ghloirmhoir ud. Ghradhaich e iad le gràdh siorruidh (Jeremiah xxxi. 3); shaor e iad le luach neo-chriochnach a phaigheadh (1 Pead i. 18, 19) agus a nis tha e faicinn de shaothair anam, is tha e toilichte (Isaiah liii. 11). Tha e criochnaichte! Tha e ‘gan taisbeineadh an làthair Athar: “Feuch mise is a chlann a thug Dia dhomh!” (Eabh ii. 13).
“O gu’n toisicheadh an latha ris an robh suil againn, uine cho fhada!”