2. Tha earrann eile de na doimhneachdaibh anns am bheil anaman air an cur do bhrigh peacaidh, a’ coimhtheasamh ann an smuaintibh imcheisteach timchioll ro mheud am mi-choimhneis thruagh a thaobh Dhè.
Is amhuil a tha Daibhidh a’ gearain: Salm lxxvii. 3. “Chuimhnich mi air Dia,” tha e ‘g ràdh, “agus bha mi fo bhuaireas.” Cionnus a thàinig e gu bhi ‘na chuis-buaireis dha gu’n do chuimhnich e air Dia? Ann an áitibh eile tha e’g aideachadh gu’m b’e so a bha ña fhuasgladh agus ña chumail suas dha. Cionnus a nis gu bheil e ‘meudachadh ‘amghair? Cha robh na h-uile cuis gu maith eadar Dia agus e féin; oir roimh so ‘nuair a bha e ‘cuimhneachadh air Dia, bha a smuaintean air mhodh áraidh air an cleachdadh timchioll a ghràidh agus a choimhneis; ach a nis is ann a tha iad air an lionadh le a pheachadh agus a mhi-choimhneas féin. Tha so a’ dùsgadh a bhrèin. Ann an so, ma seadh, tha earrann de’n imcheist a th’ann an long a’ pheacaidh. Deir an t-anam ann féin, “A cheutair amaideich, an ann mar so a dh’icas tu do’n Tighearn? An e so an didladh a rinn thu ris air son a ghràidh, agus a choimhneis, agus a chomfhurtachd, agus a thròcairean uile? An e so do choimhneas do d’charaid? An e so an uaill a bha thu ‘deanamh ann, gu’n robh thu air a’ shamhuil sin de mhaithreas agus de birdheirceas ‘fhaotainn ann, as ged a dheanadh gach uile dhuine a threigsinn, nach treigeadh tusa a chaoidh e? Am bheil do gheallaidhean uile a thug thu do Dhia ann an aimsir d’ amghair, ‘nuair a bha thu fo fhiachaibh ro chomharaichte dha, agur a bha làmh chumhachdach a Spioraid mhaith air d’anam, a nis air tighinn gu so, gu’n deanadh tu air dhòigh cho amaideach a dh’i-chuimhneachadh? Mo thruaighte! tha e nis air tionnd adh a thaobh uait; agus ciod a ni thu? Nach ‘eil eadhon nàire ort iarraidh air pilleadh?” B’ iad an samhuil so de smuaintibh a rinn cridhe Pheadair a bhioradh gu goirt ‘nuair a thuit e. Tha an t-anam ‘gam faotainn an-iodhdmhor mar am bàs, agus làidir mar an uaigh. Tha e ‘ceangailte ‘nan cuibhrichibh, ionnus nach urrainn e comhfhurtachd a ghaibhail. Agus ann an so tha earrann nach ‘eil beag de na doimhneachdaibh mu’m bheil sinn a’ labhairt: oir tha am mi-chaoinmhneas so a thaobh Dhé a’ geurachadh uile chleachdaidhean àmhgharach sin a’ bhròin agus na nàire, leis am feudar anam duine a chur fo bhuaireas.
3. Bhuinidh mar an ceudna mothachadh as ùr de chorruch air a thoilltinn do na doimhneachdaibh so.
Tha so mar fhosgladh sheann chreuchdan. ‘Nuair a tha daoine air dhol troimh mhothachadh feirge, agus air saorsa agus suaimhneas ‘fhaotainn tre fhuil Chriosd, gu’m bitheadh na seann smuaintean eagalach a’ faotainn aiseirigh a ris, a’ dheanamh gnòthuich ri ifrinn, ris a’ mhallachadh, ris an lagh, agus ri feirg Dhé, tha so da rireadh ‘na dhoimhneachd. Agus tha so gu tric a’ tachairt a dh’ anamaibh gràsmhor do bhrìgh peacaidh: Salm lxxxviii. 7, “Luidh d’ fhearg orm gu teann,” deir an Salmadair. Rinn e a theannachadh agus a chlaoidheadh gu goirt. Feudaidh féin-diteadh a bhi ann a thaobh a bhi ‘toilltinn feirge, eadhon far am bheil dearbh-bheachd chomhfhurtail air còir ann an Criosd. Agus ann an so tha’n t-anam a’ faotainn mòr mhìllseachd, mar ni a tha cuideachail ann a bhi ‘g àrdachadh saor ghràis. Ach anns a’ chùis a tha r’ar n-aghaidh, tha an t-anam air ‘fhàgail fo mhothachadh feirge as eugmhais na saorsa sin. Tha e ‘ga thilgeadh féin fo mhallachadh an lagha agus do theine ifrinn, gun shealladh sólasach sam bith a dh’ fhuil Chriosd. Tha an t-anam a’ còmhradh ris a’ bhàs, agus ri nithibh a tha cosmhuil ri bhi treòrachadh thuige. Tha an Tighearn, mar an ceudna, chum a bhi ‘meudachadh nan imcheist, a’ cur spionnaidh nuaidh anns an lagh,— a’ toirt ùghdarrais as ùr dha, mar gu’m b’ann, an t-anam ud a chur ‘n làimh; agus gu brath anns an t-saoghal so cha bhi an lagh air dheireadh a’ dol ‘an ceann a dhleasdanais.
4. Tha eagalan deuchainneach roimh bhreitheanasai bh aimsireil a’ comh-chuideachadh nan doimhneachdan ceudna;
oir bheir Dia breth air a shluagh. Agus tha breitheanas gu tric a’ toiseachadh aig tigh Dhé. “Ged nach deanadh Dia,” deir an t-anam so, “mo thilgeadh uaith a chaoidh, — ged a mhaitheadh e m’ euceptaibh; gidheadh feudaidh e a’ shamhuil sin de dhioghaltas a dheanamh air mo ghniomh-araibh as a bhitheas ‘na dhomblas dhomh ré mo làithean uile.” Chriothnuich m’ fheòil le h-uamhunn romhad,” deir Daibhidh, Salm cxxix. 120, “agus bha eagal orm roimh do bhreitheanasaiabh.” Cha-n’eil fios aige ciod a dh’ fheudas an Dia mòr a dheanamh air; agus air do gheur-mhotheachadh peacaidh a bhi ‘na anam, a tha aig freumh a’ chor so gu h-iomlan, tha gach uile bhreitheanas Dhé làn uamh uinn dha. Air uairibh saoilidh e gu bheil Dia a’ rùnachadh uile shalachar a chridhe a chur am follais, ionnus gu’m bi e ‘na mhasladh agus na chùis-mhagaidh anns an t-saoghal. “O,” deir e, “na dean ball-maslaidh an amadain dhìom,” Salm xxxix. 8. Air uairibh bithidh eagal air gu feud Dia a bhualadh sios gu h-obann le breitheanas comharaichte éigin, agus gu’n dean e a ghearradh a mach as an t-saoghal ann an dorchadas agus ann am bròn: is amhuil a tha Daibhidh ag ràdh, “Na buin air falbh mi ann ad fheirg.” Air uairibh bithidh eagal air gu’n tig e do chrannchur Ionah, agus gu’n tog e ànradh stoirm ha theaghlach, no anns an eaglais d’ am buin e, no anns an rioghachd anns am bheil e: “Na bith eadh nàire orra-san air mo sgàth-sa.” Tha na nithe so a’ taiseachadh a chridhe, mar a tha Iob a’ labhairt, ionnus gu bheil e air leughadh ‘na chòm. ‘N uair a tha àmhghar no breitheanas follaiseach sam bith o làimh Dhé ann an comh-chuideachd geur-mhothachaidh peacaidh anns a’ choguis, tha e ‘claoidheadh an anama, co ac is ni e a mhain roimh am bheil eagal air, no ni a tha da rireadh air a leagadh; mar ann an cùis bhràithrean Ioseiph anns an Eiphit. Tha an t-anam àn sin air a luasgadh o dhoimhne gu doimhne. Tha mothachadh d’ a pheachdh ga chur a bheachdachadh àmhghair, agus tha ‘àmhghar’ gu thilgeadh air ais air a mhothachadh peacaidh. Tha doimhne a’ gairm air dhoimhne, ionnus gu bheil uile thonnan Dhé a’ dol thar a cheann. Agus tha gach aon diubh a’ maothachadh an anama, agus a’ geurachadh a mhothachaidh do’n aon eile. Tha ‘àmhghar’ ga thaiseachadh, air chor as gu bheil mothachadh peacaidh a’ gearradh ni’s ro dhoimhne, agus a’ fàgail nan lotan ni’s ro mhò; agus tha mothachadh peacaidh a’ lagachadh an anama, ionnus gu bheil ‘àmhghar’ ni’s dorra a ghiùlan, agus uallach air a mheudachadh.